Home / Chuyện nghề / Sự hy sinh thầm lặng của nghề điều dưỡng

Sự hy sinh thầm lặng của nghề điều dưỡng

Sự hy sinh thầm lặng của nghề điều dưỡng

LTS: Theo thống kê của Bộ Y tế, toàn quốc có hơn 80.000 điều dưỡng, chiếm hơn 50% nhân lực trong các cơ sở y tế. Công việc này cực nhọc và đòi hỏi lòng yêu nghề, nhất là với những điều dưỡng làm việc trong những khoa được coi là độc hại như HIV/AIDS, lao, tâm thần, các khoa lây nhiễm…

 

Gian nan chuyện nghề

“Chăm một người nhà bị bệnh đã khổ, điều dưỡng chúng tôi thì phải chăm đến hàng trăm, hàng ngàn người bệnh trong suốt thời gian làm nghề, từ A đến Z,  từ vệ sinh cá nhân cho đến các thủ thuật y tế… Mà người bệnh mỗi người mỗi tính, gặp một bệnh nhân khó chịu, bất hợp tác thì công việc lại khó thêm bội phần” – một điều dưỡng đã làm hơn 20 năm trong nghề tâm sự.

hiv_PYYA

Những bệnh nhân khó tính

Cách đây không lâu, Khoa Lao – HIV của Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch tiếp nhận một người đàn ông gần 60 tuổi bị lao cột sống. Căn bệnh hành hạ khiến bệnh nhân không thể ngồi, đi đứng như bình thường, thêm vào là ám ảnh về “cái án tử” HIV khiến ông trở nên cáu gắt và thường xuyên trút những cơn thịnh nộ lên các điều dưỡng trực tiếp chăm sóc.

Gần một năm bệnh nhân ấy nằm điều trị là quãng thời gian mà các điều dưỡng trong khoa phải chịu đựng những cơn nóng nảy thất thường của ông.

Chị Võ Thị Hồng Nhung, điều dưỡng của khoa, nhớ lại: “Mỗi lần chúng tôi cho uống thuốc, ông lại nói: “Uống làm gì, trước sau gì cũng chết”, rồi vùng vằng không chịu hợp tác”. Tuy nhiên, lương tâm của người làm nghề cũng như những kinh nghiệm tiếp xúc bệnh nhân khiến chị thấu hiểu người đàn ông ấy, thậm chí không ghét mà còn tỏ ra thương cảm.

Suy nghĩ đó đã khiến chị và các đồng nghiệp im lặng chịu đựng và vẫn hết lòng chăm sóc người bệnh nhân ấy. Các chị cũng không quên giải thích với ông về căn bệnh, cho ông biết rằng nếu điều trị đúng cách, cơn đau rồi sẽ chấm dứt. Hơn hết, ông vẫn còn nhiều năm sống phía trước. Nụ cười đã trở lại trong một ngày người đàn ông ấy xuất viện trong vòng tay con cháu, sức khỏe hồi phục đáng kể và đã không còn bị cái chết ám ảnh. “Đối với chúng tôi, đó là một ngày thật hạnh phúc” – chị Nhung tâm sự.

Điều dưỡng trưởng Oách Kim Nhung của Khoa Nhiễm E (HIV), Bệnh viện Bệnh nhiệt đới, cũng cho biết: Ám ảnh cái chết của người bệnh cũng là điều mà chị và các đồng nghiệp luôn phải đối mặt. “Giải thích cho người bệnh rằng nếu điều trị tốt họ có thể sống thêm rất nhiều năm không phải là việc dễ. Thậm chí có người bệnh đòi đánh cả điều dưỡng vì nghĩ rằng việc chúng tôi đang làm chỉ là kéo dài thêm sự đau đớn của họ. Nhưng bằng lương tâm nghề nghiệp, chúng tôi chấp nhận những cơn nóng nảy đó để thực hiện tốt bổn phận. Suy cho cùng, đó cũng chỉ là những suy nghĩ tiêu cực nhất thời khi họ đang phải gánh chịu nỗi đau thể xác và tinh thần của bệnh tật”.

 

Theo sát người bệnh

Nhiệm vụ của điều dưỡng viên còn tùy thuộc vào mức độ cần chăm sóc của bệnh nhân. Với bệnh nhân nhẹ, có thể tự làm những việc căn bản như ăn uống, tắm rửa; công việc có phần nhẹ nhàng hơn. Nhưng đối với những trường hợp người bệnh mất khả năng tự phục vụ bản thân, điều dưỡng viên là người trực tiếp phải hỗ trợ họ từ những việc căn bản nhất như vệ sinh cá nhân, theo dõi 24/24 để tránh các nguy hiểm có thể xảy ra.

Cuộc nói chuyện giữa chúng tôi và điều dưỡng Oách Kim Nhung bị cắt ngang giữa chừng do chị phát hiện một bệnh nhân bất ngờ ngồi dậy, tỏ vẻ muốn xuống khỏi giường. Chị nhanh chóng gọi một điều dưỡng trẻ khác vào giúp đỡ người bệnh. “Cậu thanh niên ấy bị AIDS giai đoạn cuối, đã rất yếu, đi đứng không vững. Nếu chủ quan không giúp đỡ, rất có thể anh ta sẽ té ngã, rất nguy hiểm” – điều dưỡng Nhung giải thích.

Trong hơn nửa giờ ngồi tiếp chuyện với chúng tôi, đôi mắt chị thi thoảng lại hướng về hai căn phòng kính, nơi có khoảng chục bệnh nhân AIDS đang nằm. Chị chia sẻ: “Hai phòng này là phòng cấp cứu, các bệnh nhân ở đây đều đã rất yếu hoặc vừa trải qua một cơn bệnh nặng, nên chúng tôi phải theo dõi rất sát. Chỉ cần lơ là, bệnh nhân có thể ra đi bất cứ lúc nào. Theo sát bệnh nhân cũng là một nhiệm vụ quan trọng của nghề điều dưỡng”.

Có bệnh nhân giai đoạn cuối bị lở khắp mình, luôn phải cuộn mình trong hàng chục tấm drap giường để thấm huyết tương liên tục rỉ ra. Cứ vài giờ, điều dưỡng lại phải đem chục tấm drap mới thay cho bệnh nhân – việc mà thân nhân của anh từ lâu đã sợ không dám làm. Bằng sự kiên nhẫn và tận tâm, nhiều điều dưỡng ở đây đã làm mọi điều để giữ gìn những cuộc sống chỉ còn mong manh ấy, dẫu bao nhọc nhằn…

 

 

Nhọc nhằn điều dưỡng khoa lây

Điều dưỡng Võ Thị Hồng Nhung (Khoa Lao HIV Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch) cho biết hiện trong khoa cũng đang có người phải tạm nghỉ làm để điều trị lao. “Đây là bệnh lây qua đường hô hấp nên nguy cơ lây nhiễm khá cao nhưng không ai vì đó mà bỏ nghề. Trái lại, điều đó càng làm điều dưỡng chúng tôi hiểu thêm về bệnh và tâm huyết với nghề hơn” – chị tâm sự.

Điều dưỡng Khoa Nhiễm E – HIV của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới hầu hết đều dưới 30 tuổi, có người mới ra trường cách nay không lâu. Với kiến thức của người công tác trong ngành y, các cô đều hiểu rõ về những nguy cơ mình phải đối diện khi vào nghề. AIDS không phải một bệnh dễ lây nhưng các bệnh cơ hội đi kèm, đặc biệt là lao, luôn chứa đựng nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Điều dưỡng trưởng Oách Kim Nhung cũng nói thêm: “Nhiều người bị HIV mặc cảm, buồn phiền và có ý nghĩ tiêu cực, điều đó dễ dẫn đến những phản ứng bất thường mà mỗi xô xát đều có thể dẫn đến tai nạn nghề nghiệp. Do đó, ứng xử khéo léo, tinh tế cũng là một cách điều dưỡng viên tự bảo vệ mình”.

“Lúc mới vào nghề, bản thân tôi cũng có chút ngại ngần. Nhưng tiếp xúc nhiều ca bệnh, nhìn nhiều người đứng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết, tôi nhận ra rằng việc góp sức giúp người khác thoát khỏi bệnh tật là quan trọng hơn cả” – điều dưỡng Lê Viết Đông của Khoa Hồi sức cấp cứu Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch chia sẻ. Sau một lần nhập viện năm 12 tuổi, vượt qua cơn bệnh nặng trong vòng tay của các bác sĩ, điều dưỡng, anh đã thấu hiểu và yêu cái nghề nhọc nhằn nhưng đẹp đẽ này. Đó cũng là lý do anh trở thành điều dưỡng viên.

Cách đây một năm, khi đến thăm Khoa E2 của bệnh viện, một khoa chuyên dành cho bệnh nhân nghèo, vô gia cư, điều dưỡng trưởng Trần Xuân Tiến đã cho chúng tôi xem một lá thư. Đấy là lời cảm ơn rất chân thành của một bệnh nhân, được gửi đến sau một tháng ra viện. Anh cho biết đó là điều an ủi rất lớn đối với bản thân.

 

Người điên nổi loạn

Trong căn phòng lúc nào cũng ồn ào vì những tiếng la hét, lảm nhảm của người tâm thần, điều dưỡng Nguyễn Thị Quỳnh Mai của Khoa B Bệnh viện Tâm thần TPHCM chỉ cho chúng tôi xem vết sẹo dài chừng 5 cm trên cổ chân. “Đấy là “kỷ niệm” của một ca trực đêm” – chị cười.

Chuyện xảy ra đã vài năm. Quá nửa đêm, một bệnh nhân đã bất ngờ tỉnh giấc và nổi cơn điên, vùng chạy và tấn công những người anh ta gặp phải. Chị Mai cùng 3-4 người khác đuổi theo để khống chế đưa bệnh nhân trở lại giường. Trong cơn giằng co ngay giữa sân bệnh viện, bệnh nhân đã xô ngã một chiếc ghế đá và gây ra vết thương trên chân chị. “Điều đó cũng… bình thường thôi” – đáp lại sự ngạc nhiên của chúng tôi, chị kể tiếp: “Bệnh nhân nổi loạn ở bệnh viện này hầu như ngày nào cũng có, việc nhân viên y tế bị tấn công không còn là chuyện lạ. Cách đây không lâu, một nam điều dưỡng ở Khoa A đã phải nghỉ làm mấy tháng vì bị bệnh nhân đánh gây chấn thương nặng ở đùi”.

Điều dưỡng trưởng Khoa A, anh Cao Đức Xuân Kiều, kể lại trường hợp nam bệnh nhân bất ngờ tháo bóng đèn trong phòng bệnh, bẻ đôi và tấn công mọi người, đòi ra: “Lúc ấy, phải huy động nhiều người khiêng mấy tấm nệm bọc anh ta lại để anh ta đừng đâm bóng đèn vỡ nhọn hoắt vào người khác. Không dễ dàng gì, vì còn phải khéo để bệnh nhân không làm chính mình bị thương. Mất gần 15 phút, làm đủ cách, cả chục người mới đưa được bệnh nhân vào giường. Cũng may là không ai bị thương…”.

Chị Nguyễn Thị Thu Thủy, điều dưỡng trưởng Khoa B của bệnh viện, chia sẻ: “Thật ra, các bệnh nhân tâm thần có kích động cũng là do họ không làm chủ được mình. Họ tấn công chúng tôi nhiều nhưng chúng tôi càng thấy thương cảm họ hơn vì đó là nỗi đau của những người mang bệnh, lý do khiến họ bị nhiều người xa lánh”. Theo chị, khi có bệnh nhân lên cơn, những lời khuyên chân thành, đúng phương pháp vẫn là cách hữu hiệu nhất để giúp họ dịu lại. Là điều dưỡng, các anh chị dành rất nhiều thời gian trong ngày để trò chuyện với người bệnh. “Người tâm thần dễ cảm thấy cô độc, rất cần được chia sẻ, được hỗ trợ về mặt tâm lý nên bổn phận của điều dưỡng chúng tôi còn là làm bạn, làm giá đỡ tâm lý cho người bệnh” – chị Thủy nói thêm.

Sau những giờ phút căng thẳng giải quyết bệnh nhân kích động, các điều dưỡng vẫn giữ lấy nụ cười, tiếp tục đi thăm các phòng bệnh cho dẫu bất cứ lúc nào họ cũng có thể nhận những cú đánh bất ngờ. Các chị điều dưỡng Thủy, Kiều, Mai… đã có mấy chục năm gắn bó với nghề, với không ít những lần bị bệnh nhân tấn công. Nhưng họ biết rằng vẫn còn nhiều số phận cần bàn tay chăm sóc ân cần để một ngày được về với đời…

 

 

Có thể bạn quan tâm

Những con người “Thắp lại nguồn sống” cho bệnh nhân

Những con người “Thắp lại nguồn sống” cho bệnh nhân Ngoài vai trò của một …

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hotline 24H Gửi Email